Een korte geschiedenis van Fountain en God

1917 

Fountain werd in 1917 ingediend als bijdrage aan een open tentoonstelling van de Society of Independent Artists in New York en bestond uit een gloednieuw herenurinoir, gesigneerd met de naam 'R. Mutt'. Het voorstel om een 'readymade' werk tentoon te stellen dat niet door een kunstenaar met de hand was gemaakt, maar slechts was uitgekozen – en met name een herentoilet – werd als een provocatie beschouwd. Het werk werd uiteindelijk niet gepresenteerd ondanks de bewering van de Society dat er 'geen jury, geen prijzen' zouden zijn in hun oproep voor kunstwerken. Er was wel degelijk een jury, waarvan Marcel Duchamp lid was.

De 'originele' versie van Fountain is verloren gegaan. Het enige bewijs van het bestaan van Fountain is een foto van Alfred Stieglitz uit 1917, waarop het object op zijn rug op een sokkel ligt. De foto van Stieglitz werd in mei 1917 gepubliceerd in het tweede nummer van het dadaïstische t ijdschrift The Blind Man met het onderschrift ‘Fountain van R. Mutt, foto van Alfred Stieglitz, HET OBJECT VOOR DE TENTOONSTELLING AFGEWEZEN DOOR DE ONAFHANKELIJKEN’. De redacteuren van het tijdschrift waren Henri-Pierre Roche, Beatrice Wood en Marcel Duchamp. De publicatie van Stieglitz’ foto leidde kortstondig tot discussie in de Amerikaanse pers.

Fountain was submitted as a contribution to an open exhibition of the Society of Independent Artists in New York in 1917 and consisted of a brand-new men’s urinal signed with the name ‘R. Mutt’. The proposal to display a ‘readymade’ work that was not handmade by an artist but merely chosen – and especially a men’s toilet – was taken as an act of provocation, and the work was not exhibited in the exhibition, despite the society’s claim that there would be ‘No jury, no prizes’ in their call for artworks. There was in fact a jury, of which Marcel Duchamp was a member. The original version of Fountain is lost. The only evidence that Fountain existed is a photograph taken by Alfred Stieglitz in 1917, in which the object rests on its back on a pedestal. The Stieglitz photograph was published in the second issue of the Dada journal The Blind Man in May 1917 with the caption ‘Fountain by R. Mutt, Photograph by Alfred Stieglitz, THE EXHIBIT REFUSED BY THE INDEPENDENTS’. The journal’s editors were Henri-Pierre Roche, Beatrice Wood and Marcel Duchamp. The publication of Stieglitz’ photograph briefly stirred debate in the press in the United States.

In hetzelfde jaar dat Fountain verscheen, se lecteerde Elsa von Freytag-Loringhoven een kant-en-klaar beeldhouwwerk en gaf het de titel God. Net als Fountain is het een stuk sanitair. Dit object werd ondersteboven gekeerd en op een verstekbak gemonteerd, een gereedschap dat in de t immerwerkplaats wordt gebruikt. Het beeldhouwwerk werd gefotografeerd door Morten Schamberg, een Amerikaanse modernistische schilder en fotograaf uit Philadelphia, die oorspronkelijk als de auteur van het werk wordt beschouwd. Vandaag bevindt God zich in het Philadelphia Museum of Modern Art als onderdeel van de Arensberg Collection.

In the same year that Fountain appeared, Elsa von Freytag-Loringhoven selected a readymade sculpture and titled the object God. Like Fountain, it is a piece of plumbing. This object was turned on its head and mounted onto a mitre box, an appliance used in carpentry. The sculpture was photographed by Morten Schamberg, an American modernist painter and photographer from Philadelphia, who had in the first place been credited as the author of the piece. Today, God is in the Philadelphia Museum of Modern Art as part of the Arensberg Collection.

1918

Het debat over Fountain werd in 1918 in de Franse pers opgepakt in een artikel van de kunstcriticus en dichter Guillaume Apollinaire. 

The debate about Fountain was taken up in the French press in an article by the art critic and poet Guillaume Apollinaire in 1918.

1935

In 1936, negentien jaar na de gebeurtenis, claimde Duchamp voor het eerst het auteurschap van Fountain door een miniatuurreproductie van papier-maché op te nemen in zijn Boîte-en valise (Doos in een koffer), 1936-1941, een selectie miniatuurmodellen van zijn werken die in een koffer passen. Van Boîte-en-valise bestaan meer dan driehonderd exemplaren. 

In 1936, nineteen years after the event, Duchamp first claimed authorship of Fountain by including a miniature papier-maché reproduction in his Boîte-en-valise (Box in a suitcase), 1936-1941, a selection of miniature models of his works that fit into a suitcase. Boîte-en-valise exists in an edition of more than three hundred examples.

1938 

In 1938 werd de term ‘readymade’ voor het eerst gedefinieerd in André Breton en Paul Éluards Dictionnaire abrégé du surréalisme als ‘een gewoon object dat door de loutere keuze van een kunstenaar tot de waardigheid van een kunstwerk is verheven’. De definitie is ondertekend met de initialen MD. 

In1938, the term ‘readymade’ was first defined in André Breton and Paul Éluard’s Dictionnaire abrégé du surréalisme as ‘an ordinary object elevated to the dignity of a work of art by the mere choice of an artist’. The entry is signed with the initials MD.

1950

Duchamp claimde het recht om reproducties van Fountain te autoriseren. In 1950 werd de eerste reproductie op ware grootte gemaakt voor een tentoonstelling in New York. Tegenwoordig bevinden zich zeventien door Marcel Duchamp goedgekeurde replica’s van Fountain in museum- en privécollecties. 

Duchamp claimed the right to authorise reproductions of Fountain. In 1950, the first full-size reproduction was made for an exhibition in New York. Today seventeen replicas of Fountain that have been approved by Marcel Duchamp are kept in museum and private collections.

2024

2024 In december 2004 werd Duchamps Fountain door vijfhonderd geselecteerde Britse kunstprofessionals verkozen tot het meest invloedrijke kunstwerk van de twintigste eeuw. Marcel Duchamp wordt algemeen beschouwd als de grondlegger van de conceptuele kunst: het idee dat een kunstwerk simpelweg een idee kan zijn, dat niet per se hoeft te worden omgezet in een kunstobject. 

In December 2004, Duchamp’s Fountain was voted the most influential artwork of the twentieth century by five hundred selected British art-world professionals. Marcel Duchamp is generally regarded to be the originator of conceptual art: the notion that an artwork can simply be an idea, which does not have to turned into an art object.

Elsa von Freytag-Loringhoven werd in 1874 geboren en stierf in 1927. 
Elsa von Freytag-Loringhoven was born in 1874 and died in 1927. 

Marcel Duchamp werd in 1887 geboren en stierf in 1968. 
Marcel Duchamp was born in 1887 and died in 1968.

Marcel Duchamp (1887-1968) Fountain, 1917 Porseleinen urinoir Handgetekend met R. Mutt Afmetingen onbekend. Het origineel is verloren geraakt.

Marcel Duchamp (1887-1968) Fountain, 1917 Porcelain urinal Signed R. Mutt Original dimensions unknown, the artwork is lost.
 

Elsa von Freytag-Loringhoven (1874-1927) God, 1917 Gietijzern pijpleiding en houd Philadelphia Museum of Modern Art, Arensberg collection

Elsa von Freytag-Loringhoven (1874-1927) God, 1917 Cast-iron plumbing and wood Philadelphia Museum of Modern Art, Arensberg collection