23-09-2019

Nieuwe typografie voor Kunstmuseum Den Haag

Tentoonstelling onthult nieuw logo en letterbeeld

Selectie fonts ontworpen door Typotheque in de afgelopen 20 jaar

Bijna is Kunstmuseum Den Haag een feit. Volgende maand wordt de nieuwe visuele identiteit gepresenteerd met als belangrijk onderdeel een door Peter Biľak ontworpen letter in de Haagse typografische traditie. In de opmaat naar de onthulling licht het museum alvast een tipje van de sluier op in een tentoonstelling met werk van Biľak en zijn studio Typotheque. Deze opent op zaterdag 28 september voor het publiek, maar is op dat moment nog niet compleet: het nieuwe logo van Kunstmuseum Den Haag krijgt met de officiële onthulling op 1 oktober een plek in het geheel.

In de tentoonstelling biedt de in Den Haag gevestigde ontwerper Peter Biľak een inkijkje in zijn ontwerpproces. Te zien zijn de eerste schetsen voor de nieuwe letter van het logo en een kleine dwarsdoorsnede uit het oeuvre van Typotheque, de studio die Biľak sinds 1999 runt samen met Johanna Biľak en Nikola Djurek. Tot hun opdrachtgevers behoren zowel internationale bedrijven als Facebook, Google, Mozilla, Vienna International Airport en de Parijse metro als Haagse spelers in het culturele veld zoals kunstcentrum Stroom en weekblad Den Haag Centraal

‘Elke letter heeft een stem’

Biľak is sinds zijn studie aan de kunstacademie van Bratislava gefascineerd door de ‘persoonlijkheid’ van letters. “Net als mensen hebben letters een eigen karakter en geven een bepaalde ‘stem’ aan woorden en taal”, aldus de ontwerper. “Ze dragen betekenissen die verder reiken dan enkel de opmaak van drukwerk. Letters kunnen uitdrukking geven aan idealen en utopische visioenen, je iets toefluisteren tussen de regels door.”

In samenwerking met danser en choreograaf Lukas Timulak wekken Biľak en zijn studio Typotheque (letter)ontwerpen ook letterlijk tot leven in een bijzondere mix van dans, muziek, grafische vormgeving en techniek. In de tentoonstelling zijn twee van hun choreografieën op film te zien, plus niet eerder vertoonde filmbeelden van interdisciplinaire dansvoorstellingen voor de Royal Ballet in Stockholm en het Nationale Theater in Brno.

Nieuwe letter, Nieuwe Typografie

Het idee voor de nieuwe letter voor Kunstmuseum Den Haag is voortgekomen uit de grafiekcollectie van het museum. Biľak heeft zich voor het ontwerp laten inspireren door typografie uit de jaren 20 en 30, de ontstaansjaren van het museumgebouw ontworpen door architect H.P. Berlage. Het is de periode van grote vernieuwingen in de kunst en ontwerpwereld.

Vormgevers, kunstenaars en architecten schudden de negentiende eeuw met zijn decoratieve vormen van zich af. Typografen introduceerden eenvoudig schreefloze lettervormen die een uitdrukking waren van de nieuwe tijd. De experimenten waren een internationale trend, maar enkele Nederlandse ontwerpers vervulden een pioniersrol onder wie Piet Zwart (1885 – 1977), Gerard Kiljan (1891-1968) en Paul Schuitema (1897 – 1973). Geïnspireerd door Russische constructivisten zochten zij naar nieuwe uitdrukkingsvormen in woord en beeld. In de museumcollectie is hun werk – vaak aangeduid als Nieuwe Typografie - volop vertegenwoordigd. 

De tentoonstelling Typotheque – Wat je hoort als je leest is te zien van 28 september t/m 3 november 2019.