06 februari 2021 t/m 05 september 2021

Bob Bonies

Bob Bonies, 1964, acryl op doek, 305x265 cm, tweeluik

Kunstenaar Bob Bonies (Den Haag, 1937) heeft een oeuvre opgebouwd dat inmiddels zes decennia beslaat. Sinds de jaren zestig maakt hij zogenaamde concrete kunst; geometrisch abstracte schilderijen die gezichtsbepalend zijn voor de abstracte kunst in Nederland en tot op de dag van vandaag een eigentijds karakter hebben. De monochrome kleurvlakken refereren aan niets anders dan wat ze zijn: kleur en vorm.

Film: Gerrit Schreurs

Begin jaren zestig verbleef Bonies in de Verenigde Staten en Canada. Daar maakte hij kennis met color field painting en hard edge painting: grote, abstracte schilderijen met heldere kleurvlakken. Ook kwam hij er in aanraking met minimal art, de kunststroming die na zijn terugkeer in Nederland voor het eerst in Europa te zien was in 1968 in Kunstmuseum Den Haag, nota bene in zijn eigen woonplaats.

Hoewel Bonies werd beïnvloed door de kunst die hij in de Verenigde Staten ontdekte, is hij bovenal een Europees kunstenaar. Hij volgde zijn opleiding aan de Vrije Academie in Den Haag, de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en de Konstfack-Skolan in Stockholm. Vanaf zijn eerste constructivistisch abstracte werken is het duidelijk dat hij in de traditie staat van Russische avant-gardisten, als Kazimir Malevitsj en El Lissitzky, en kunstenaars van De Stijl, zoals Piet Mondriaan en Theo van Doesburg. Niet voor niets stromingen die in Nederlandse musea goed zijn vertegenwoordigd. Maar ook de modernisten Piet Zwart en Paul Schuitema, geestverwanten van De Stijl en docenten aan kunstacademies, zijn van blijvende invloed. 

Sinds 1964 maakt Bonies shaped canvases. Hij hanteert daarvoor de gebruikelijke vormen voor een schilderij, als een vierkant en rechthoek. De uiteindelijke complexe vorm ontstaat door meerdere doeken aaneen te monteren. Het optimale contrast bereikt hij door de kleurkeuze: kleurvlakken in effen rood, blauw, geel of groen. 

Bonies hanteert een strak conceptuele werkmethode. Aan de hand van vooraf bepaalde uitgangspunten maakt hij zijn werk. De rekenkundige wetmatigheid van zijn constructies leidt tot een harmonische uitkomst. Daardoor ontstaan effecten die het gevoel geven dat het werk kantelt, dat vlakken verschuiven of zich voortzetten buiten het schilderij. Dat maakt het bekijken van de schilderijen van Bonies tot een ervaring. Door de systematische aanpak kan de kunstenaar dan ook gezien worden als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de puur conceptuele schilderkunst.

Publicatie
Het terugbrengen tot de essentie voert Bonies ook door in publicaties over zijn werk. Sinds de jaren 60 staat hij erop dat in een catalogus, kunstboek, krant of tijdschrift zijn schilderijen niet met een foto, maar met een grafische afbeelding worden gevisualiseerd. Zo ook in de bijzondere publicatie die in de maak is en zal worden uitgegeven door Walther König.  

Tentoonstellingen
Vanaf de jaren 60 is er ieder decennium een grote museale tentoonstelling gewijd aan het werk van Bob Bonies. Daarnaast nam hij deel aan vele internationale groepstentoonstellingen. Zijn werk is vandaag de dag vertegenwoordigd in belangrijke museale collecties wereldwijd. Kunstmuseum Den Haag organiseerde in 1979 een groot overzicht. Nu, in 2021, maakt het museum een retrospectieve tentoonstelling in nauwe samenspraak met de kunstenaar.

Gerrit Schreurs filmde de voorbereidingen en maakte een documentaire over Bob Bonies.

Film: Gerrit Schreurs

Documentaire Bob Bonies
Hoe kan het dat kunstenaar Bob Bonies zichzelf in al die zestig jaar dat hij werkzaam is nog nooit heeft herhaald? Dat komt, zegt hij zelf, omdat zijn kunst voortkomt uit kunst. En niks anders dan dat. Met zijn constructivistisch abstracte werken staat Bonies in de traditie van Russische avant-gardisten als Malevich, en de kunstenaars van De Stijl, met name Piet Mondriaan en Theo van Doesburg. Niet voor niets is Kunstmuseum Den Haag de plek waar hij als jonge kunstenaar inspiratie opdeed voor het leven. Directeur van het Kunstmuseum Benno Tempel maakte samen met Bob Bonies een overzichtstentoonstelling, die nu in afwachting is van bezoekers. In opdracht van het museum maakte Studio Gerrit Schreurs een documentaire van 14 minuten waarin de kunstenaar ons een kijkje geeft in zijn atelier en zijn werkproces. Benno Tempel vertelt tijdens de inrichting van de tentoonstelling welke keuzes hij maakt om het werk van Bob Bonies optimaal tot zijn recht te laten komen, en waarom het werk van Bonies zo goed past in Kunstmuseum Den Haag.