06 november 2021 t/m 03 april 2022

Morten Løbner Espersen

Morten Løbner Espersen, Horror Vacui, 2020, geglazuurd steengoed, hoogte 70 cm, particuliere collectie

 

Opgebouwd uit talloze glazuren die vaak in meerdere lagen zijn gestookt, beslaan de glazuurhuiden van Morten Løbner Espersens (Aalborg, 1965) internationaal vermaarde keramiek een bont spectrum van kleuren en texturen. De in Kopenhagen werkzame keramist heeft een grote liefde voor klei en beheerst het materiaal volkomen, maar zijn passie voor glazuren komt juist voort uit de onmogelijkheid om volledige controle te behouden. Iedere stook leidt tot onverwachte resultaten, van verrassende nieuwe inzichten tot plotselinge teleurstellingen. Dit najaar zullen zijn rijk geglazuurde objecten in Kunstmuseum Den Haag voor het eerst in een museumpresentatie buiten Denemarken te zien zijn.

Magma
Hoewel Espersen is opgeleid door de Franse glazurenspecialist Pierre Lemaître, die werkzaam was voor de porseleinfabriek Sèvres, houdt de Deense keramist zich juist bezig met het tarten van de glazuurwetten. In zijn oeuvre van inmiddels dertig jaar bestaat de spanning tussen de vorm van de drager en het glazuur dat deze drager bedekt. Deze spanning is intenser dan ooit in zijn perfect bolvormige Moon Jars – een klassiek thema uit de Koreaanse keramiek. De binnenzijde van deze vazen is vrijwel niet meer zichtbaar, waardoor alle aandacht naar het oppervlak uitgaat. Druipend en kruipend over het oppervlak hebben dikke glazuren een soort maanlandschap gecreëerd van heuvels, bubbels, gaten en sleuven. Alsof een vulkaan is gebarsten en psychedelische lavastolsels heeft achtergelaten. Speciaal voor deze tentoonstelling maakte Espersen enkele zeer grote exemplaren van meer dan een meter hoog, die hij – niet toevallig – Magma als titel gaf.  

Cilinders
Al sinds 2006 past Espersen zijn glazuren ook toe op cilindervormige dragers. Het is een vorm die, in tegenstelling tot de Moon Jars, juist relatief weinig voorlopers kent in de keramiekgeschiedenis. Niet alleen voelt het voor veel pottenbakkers natuurlijker om een vaas of pot duidelijk te profileren, ook is het relatief lastig om een rechte wand voldoende te verstevigen. Voor Espersen is de anonieme vorm, die niet afleidt en als een leeg canvas fungeert, juist ideaal. Tegenwoordig voert hij zijn cilinders alleen nog maar in één maat uit en in volledig monochrome kleurstellingen, waardoor reeksen ontstaan waarbinnen de focus volledig op de onderlinge nuances in kleur en textuur komt te liggen.

Tekst gaat hieronder verder.

 

Horror vacui
Anders dan de Cilinders en Moon Jars, die geen duidelijke voor- of achterzijde hebben, bieden Espersens Horror Vacuis rondom steeds nieuwe aanzichten. Waar de dikke glazuurdruppels in zijn andere werk alleen de oppervlakte van zijn keramiek bedekken, nemen ze hier de klassieke vaasvorm volledig over. De gespierde kronkelingen zijn bovendien zó sculpturaal dat Espersens heftige glazuren bijna ondergeschikt raken, en meer op een associatief niveau functioneren. Een groen geschakeerd, mat exemplaar lijkt wel door mos en boomwortels overgroeid, terwijl een vettig glanzend, vleesroze versie zo uit een gehaktmolen zou kunnen zijn gerold.

Subliem
Het van dichtbij bekijken van deze keramiekhuiden heeft iets subliems, in de klassieke zin van het woord. Gevoelens van huivering en verrukking, weerzin en genot wisselen elkaar af. Toch zit de sleutel in Espersens werk in zijn vermogen om de stukken een zekere rust en sereniteit te geven. Toeval, chaos en destructie worden in toom gehouden door orde, regelmaat en beheersing.

Gelijktijdig met deze tentoonstelling is het werk van Espersen ook te zien in Nationaal Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden. Ter gelegenheid van beide presentaties verschijnt  de publicatie Morten Løbner Espersen: Triumph & Catastrophe, met teksten van Glenn Adamson, Jan de Bruijn en Espersen zelf,  uitgegeven door nai010 uitgevers. Prijs € 24,95.