19 september 2026 t/m 23 mei 2027

Tentoon Gesteld

Buste van een vrouw uit Java

Hoe stellen we vandaag de dag een beeld tentoon van iemand die ooit, in het koloniale verleden, zelf tentoon werd gesteld? Kunstmuseum Den Haag onderzoekt dit in de presentatie Tentoon Gesteld. Centraal staat Buste van een vrouw uit Java (1898), gemaakt door de Nederlandse beeldhouwer Joseph Mendes da Costa: een studieportret van een vrouw wiens naam in de Nederlandse boeken niet bewaard is gebleven. In de zomer van 1898 werd zij tentoongesteld in ‘Kampong Insulinde’, een human zoo op het terrein van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid. De tentoonstelling vond plaats op de hoek van de Stadhouderslaan en de Scheveningseweg in Den Haag, op loopafstand van waar nu het Kunstmuseum staat. 

        
Koop tickets

Tentoon Gesteld staat stil bij Kampong Insulinde en geeft vanuit het perspectief van de tentoongestelde vrouw een historische duiding aan deze human zoo. De buste vormt het vertrekpunt voor een onderzoek naar de manier waarop dit koloniale verleden is vastgelegd en hoe het tot op de dag van vandaag doorwerkt in Nederlandse museumcollecties. Hiermee wil het museum het gesprek met een breed publiek aangaan over een onbekend stukje Haagse geschiedenis. Het Kunstmuseum werkt hiervoor samen met Iris Tjoa, expert op het gebied van human zoos. Zij doet al jaren onderzoek naar Kampong Insulinde en is curator van deze tentoonstelling.

Human zoo

In 1898 werd Kampong Insulinde naast het gebouw van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid gebouwd. Deze zogenoemde ‘kampong’ was een omheind ‘dorp’ en bestond uit gereconstrueerde gebouwen uit verschillende delen van het toenmalige Nederlands-Indië. Een groep van 37 mensen van Java werd in de Kampong tentoongesteld. Gedurende de hele zomer van 1898 werden zij dagelijks door duizenden bezoekers bekeken.

Kampong Insulinde was een human zoo. Deze vorm van het tentoonstellen van mensen kwam in Europa vooral in de tweede helft van de negentiende eeuw voor. Mensen uit gekoloniseerde gebieden, onder meer uit Nederlands-Indië, Suriname en verschillende delen van Afrika, werden naar Nederland gebracht en tegen betaling aan een overwegend wit publiek tentoongesteld.

Geheimen van het Museum

Benieuwd naar het verhaal achter de verwerving van de buste? In de docuserie Geheimen van het Museum is te zien wat hieraan voorafging. 

Deze tekst is mede tot stand gekomen door Iris Tjoa.

Tentoon Gesteld - Buste van een vrouw uit Java is te zien van 19 september 2026 t/m 23 mei 2027 in Kunstmuseum Den Haag.

Ontdek meer