Delfts aardewerk

Het Kunstmuseum Den Haag heeft een van 's werelds mooiste en grootste collecties Delfts blauw. Delfts aardewerk is niet alleen een prachtig ambachtelijk product en toonbeeld van Hollands welvaren in de zeventiende eeuw, van handel, migratie en culturele uitwisseling, maar ook inspiratie voor hedendaags design. In de bonte verzameling toegepaste kunst neemt Delfts blauw een prominente plaats in. Van typisch blauw-wit tot fonkelend rood, hagelwit en zelfs Delfts zwart; van zeventiende-eeuwse bloemenvazen voor de allerrijksten tot eigentijdse tulpenvazen van Nederlandse ontwerpers als Hella Jongerius en Wieki Somers.

Het beste alternatief voor porselein

Hoewel Delfts aardewerk vaak wordt gezien als een typisch Nederlands symbool, is het ontstaan in de zeventiende eeuw in een context van wereldhandel en koloniale rijkdom. De bloei van deze keramiek was mede mogelijk dankzij de handelsnetwerken van de VOC en WIC, en daarmee indirect ook door uitbuiting. En alleen welgestelde burgers konden zich de Chinese producten veroorloven, waarvan de glans, de prachtige decoraties en de exotische vormen tot de verbeelding spraken. Al snel bracht de Delftse aardewerkindustrie daarom een goedkoper alternatief op de markt: Hollants porceleyn. Grootste verschil: Hollants porceleyn is eigenlijk geen porselein. Daarvoor is namelijk de kleisoort kaolien nodig, en dat is er in Nederland niet. Delftse plateelbakkerijen zoals De Porceleyne Fles maakten daarom imitatieporselein van Hollandse klei. Ze streefden ernaar het Chinese product zo dicht mogelijk te benaderen. En met succes, want hun verfijnde, luxueus uitgevoerde aardewerken product werd wereldwijd gezien als het beste alternatief voor het echte (export)porselein. De Delftse plateelbakkerijen werden zo het IKEA van de zeventiende eeuw en hadden een enorme impact op de Hollandse wooncultuur.